İklim Değişikliği ve Tarımsal Ekoloji

​Birim Hakkında



İklim Değişikliği ve Havza Yönetimi Bölümünün Vizyonu:

       Türkiye’deki tarımsal kuraklığın hangi seviyede olduğunu belirlemek, havza bazında alınacak tedbirlerin araştırılması, buna bağlı olarak kuraklık ve etkilerini azaltacak ileriye dönük plan ve programları yapabilmek.

     İklimsel değişimlerin havza doğal kaynakları üzerindeki olumsuz etkilerini minimuma indirmek, kuraklığa etkili olan faktörlerin doğru yönetimini sağlamak


İklim Değişikliği ve Havza Yönetimi Bölümünün Misyonu:

       Türkiye’de tarım alanlarının çok önemli bir kısmı, üretimde önemli ölçüde verim kaybına sebep olacak derecede kuraklığın etkisi altındadır. İklim değişikliği çölleşme ve diğer çevresel etkilerin dünya ülkelerinin gündeminde oluşu, ülkemizin de bu konuya gereken ağırlığı vermesini sağlamaktadır.

    Sürdürülebilir bir tarım için başta erozyon olmak üzere, nem korunumu ve diğer toprak kalitesini olumsuz etkileyen unsurların olumlu yönde gelişimini sağlamak bir zorunluluktur. Dünyada ve ülkemizde toprak ve su kaynaklarının korunumu ve geliştirilmesi güncelliğini korumaktadır. Tarımsal kuraklıkla ilgili yapılacak nem korunumu araştırma ve geliştirme çalışmaları yatırım risk ve maliyetlerini azaltarak önemli bir ekonomik katma değer sağlamaktadır.

     Kurak bölgelerde nem korunumu sağlayacak su hasadı tekniklerinin araştırılması ve ülke koşullarına göre yeni yöntemler geliştirilmesi zorunluluğu su kaynaklarının dengeli kullanımında en önemli faktörlerden birisidir.

     Çölleşme, iklim değişikliği ve diğer çevresel etkilerin tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de oldukça önemli bir yere sahip olduğu açıktır.


Konumu:

TAGEM bünyesinde “Toprak ve Su Kaynakları Araştırma Fırsat Alanı” içerisinde yer almaktadır.


Araştırma Konuları:

  • Sulama amaçlı su depolaması ve feyezan önleme tesisleri projeleme kriterlerinin belirlenmesi
  • Havzadan su depolama yapılarına gelecek olan yağışların ve akımların ölçülmesi ve karakteristiklerinin belirlenmesi
  • Yağış ve akım verileri kullanılarak havza hidrolojik modellerinin belirlenmesi
  • Havzalarda rüzgar ve su erozyonunun araştırılması
  • Doğal yağış koşullarında nem korunumunu sağlayacak kültürel önlemlerin belirlenmesi
  • Meralarda bitki örtüsünü zenginleştirme ve iyileştirme yöntemlerinin toprak ve su korunumuna etkilerinin belirlenmesi
  • Bölgelerde kuraklık kriterlerinin belirlenmesi ve kuraklık tahminine yönelik yöntemlerin araştırılması
  • Tarımsal ve hidrolojik kuraklığın araştırılması
  • Kuraklığın arazi kullanım sistemlerinin performansına ekonomik ve fiziksel etkilerinin belirlenmesi
  • İklimsel değişimlerin havza doğal kaynakları üzerindeki etkilerinin araştırılması
  • Havza rutubet rejiminin ve tutulmanın araştırılması ve izlenmesi
  • Havzalarda uygun su hasadı yöntemlerinin araştırılarak bitki gelişimindeki etkilerinin belirlenmesi



Birim  Personeli



  Hülya BAKIR                  Birim Başkanı             0(442) 327 14 40 -41/2115         hulya.bakir@tarim.gov.tr

  Hikmet BİRHAN             Zir. Yük. Müh             0(442) 327 14 40 -41/2129        hikmet.birhan@tarim.gov.tr

  Tamer ÇOŞKUN              Zir. Yük. Müh.           0(442) 327 14 40 -41/2116        tamer.coskun@tarim.gov.tr

  M. Ali BİNGÖL                 Zir. Yük. Müh.            0(442) 327 14 40 -41/2128        mehmetali.bingol@tarim.gov.tr

 Ömerül Faruk AYDIN       Zir. Yük. Müh.           ​ 0(442) 327 14 40 -41/​ 2127      omerulfaruk.aydin@tarim.gov.tr


Birim Resimleri


 

 


 

 



Sonuçlanan Projeler


1- Erzurum ili çayır-mera topraklarının önemli fiziksel ve kimyasal özellikleri

2- Ağrı ili çayır-mera topraklarının önemli fiziksel ve kimyasal özellikleri

3- Kars ili çayır-mera topraklarının önemli fiziksel ve kimyasal özellikleri

4- Erzurum yöresinde üniversal denklemin R, K, P ve C faktörlerinin tesbiti

5- Iğdır-Aralık rüzgar erozyon sahasında köy ve kentsel katı atıkların toprakların özellikleri üzerine etkileri

6- Erzurum yöresi doğal yağış koşullarında model parsellerde bazı büyük toprak gruplarının erozyona karşı duyarlılıkları

7- Tortum Gölü Havzasının uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemiyle erozyon risk yöntemlerinin karşılaştırılması

8- Erzurum yöresi meralarının uzaktan algılama (Ua) ve coğrafi bilgi sistemleri (Cbs) teknikleri kullanılarak sınıflandırılması, erozyon risk haritasının çıkarılması ve iyileştirme yöntemlerinin belirlenmesi

9- Erzurum-Ilıca-Sinirbaşı Deresi havzası yağış ve akım karakteristikleri (Ararapor 1997-2002)

10- Palandöken-Konaklı Havzasının uzaktan algılama (Ua) ve coğrafi bilgi sistemleri (Cbs) teknikleri kullanılarak kar dağılım haritasının çıkarılması

11- Erzurum yöresindeki mera sınıflarının spektral karakterizasyonunun belirlenmesi

12- Bazı toprak özelliklerinin ve erozyona duyarlılık seviyelerinin spektral karakterizasyonunun belirlenmesi

13- Erzurum-Ilıca-Sinirbaşı Deresi havzası yağış ve akım karakteristikleri (Ararapor 1997-2007)

14- Erzurum yöresinde mera alanlarında farklı ıslah metotlarının toprak ve su kayıplarına etkisinin belirlenmesi

15- Erzurum-Sinirbaşı havzasında bazı kar erime modellerinin uygulama olanaklarının araştırılması

16- Erzurum şartlarında kar örtüsünün mera kalite derecesi ve toprak özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi ile toprak erozyon riskinin değerlendirilmesi

17- Erzurum şartlarında kar örtüsünün mera kalite derecesi ve toprak özellikleri üzerine etkisinin belirlenmesi ile toprak erozyon riskinin değerlendirilmesi

 
 

1-ESER ADI                        :    ERZURUM İLİ ÇAYIR-MER’A TOPRAKLARININ

                                              ÖNEMLİ FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

YAZARI                              :    A.İSTANBULLUOĞLU, Z.SEVİM

YAYIN YERİ                        :    K.H.A.E. ERZURUM

GENEL YAYIN NO                 : 10

SERİ NO                              :  7

YAYIN TARİHİ                    :  1986

ANAHTAR SÖZCÜKLER        :  ÇAYIR, MER’A, ERZURUM, POTASYUM

 

ÖZET :Erzurum İli merkez dahil toplam 14 ilçede bulunan çayır ve meraların miktarlarını tesbit etmek amacıyla en son yapılan toprak etüd çalışmaları detaylı olarak incelenmiş ayrıca mevcut çayır ve meraların önemli fiziksel ve kimyasal özelliklerinin tesbiti için çayırlardan 397, meralardan 3159 toprak örneği alınarak toplam 24892 analiz yapılmıştır.Yapılan çalışma sonucunda Erzurum'da çayır ve mera alanı olarak kullanılan toprakların 1652240 hektar genişliğinde olduğu ve il alanının % 66 sını oluşturduğu tesbit edilmiştir. Bu miktar içerisinde çayırlar 72768 (% 2.9) hektar ve meralar ise 1579472 (% 63) hektar olarak yeralmaktadır. Diğer taraftan çayır topraklarının orta bünyede nötr reaksiyonlu tuzsuz, az kireçli, organik maddece zengin, fosfor durumu orta ve potasyum durumunun ise fazla olduğu, mera topraklarının ise orta bünyede, hafif alkali reaksiyonlu, tuzsuz az kireçli, organik maddece orta, fosfor bakımından orta ve potasyum durumunda fazla olduğu tesbit edilmiştir.

 

2-ESER ADI                         : AĞRI İLİ ÇAYIR-MER’A TOPRAKLARININ ÖNEMLİ

                                              FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

YAZARI                              :  A.İSTANBULLUOĞLU

YAYIN YERİ                        :  K.H.A.E. ERZURUM

GENEL YAYIN NO                 : 28

SERİ NO                              : 25

YAYIN TARİHİ                    : 1990

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : AĞRI, SULAMA, ÇAYIR, MER’A TOPRAK

 

ÖZET :Ağrı ilinde merkez dahil toplam 8 ilçede bulunan çayır ve meraların miktarlarını tesbit etmek amacıyla en son yapılan toprak etüd çalışmaları detaylı olarak incelenmiş ayrıca mevcut çayır ve meraların önemli fiziksel ve kimyasal özelliklerinin tesbiti için çayırlardan 250 meralardan 1525 adet toprak örneği alınarak toplam 12425 analiz yapılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda Ağrı'da çayır ve mera alanı olarak kullanılan toprakların 763773 hektar genişliğinde olduğu ve il alanının % 67.2 'sini oluşturduğu tesbit edilmiştir. Bu miktar içerisinde çayırlar 32597 (% 2,9) hektar ve meralar ise 731176 (64,3) hektar olarak yer almaktadır. Diğer taraftan çayır topraklarının orta bünyede hafif alkali reaksiyonlu, tuzsuz, az kireçli, organik maddece zengin, fosfor durumu az ve potasyum durumunun ise fazla olduğu, mera topraklarının ise orta bünyede hafif alkali reaksiyonlu, tuzsuz, az kireçli, organik maddece orta, fosfor bakımından az ve potasyum durumuda fazla olduğu görülmüştür.

 

3-ESER ADI                        : KARS İLİ ÇAYIR-MER’A TOPRAKLARININ ÖNEMLİ

                                             FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

YAZARI                              : A.İSTANBULLUOĞLU

YAYIN YERİ                        : K.H.A.E. ERZURUM

GENEL YAYIN NO                 : 29

SERİ NO                              : 26

YAYIN TARİHİ                    : 1990

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : KARS, SULAMA, ÇAYIR, MER’A TOPRAK

 

ÖZET :Kars ilinde merkez dahil toplam 15 ilçede bulunan çayır ve meraların miktarlarını tesbit etmek amacıyla en son yapılan toprak etüd çalışmaları detaylı olarak incelenmiş ayrıca mevcut çayır ve meraların önemli fiziksel ve kimyasal özelliklerinin tesbiti için çayırlardan 633, meralardan 2739 adet toprak örneği alınarak toplam 23604 analiz yapılmış. Yapılan çalışma sonucunda Kars'ta çayır ve mera alanı olarak kullanılan toprakların 1240929 hektar genişliğinde olduğu ve il alanının % 66,9 'unu oluşturduğu tesbit edilmiştir. Bu miktar içerisinde çayırlar 70508 (% 3,8) hektar ve meralar ise 1170421 (% 63,1) hektar olarak yer almaktadır. Diğer taraftan çayır topraklarının orta bünyede, nötr reaksiyonlu, tuzsuz, az kireçli, organik maddece zengin, fosfor durumu az ve potasyum durumunun ise fazla olduğu, mera topraklarının ise orta bünyede hafif alkali reaksiyonlu, tuzsuz, az kireçli, organik maddece orta, fosfor bakımından az, potasyum bakımından fazla olduğu tesbit edilmiştir.

 

4-ESER ADI                         :  ERZURUM YÖRESİNDE ÜNİVERSAL DENKLEMİN R,          

                                             K,P ve C FAKTÖRLERİNİN TESBİTİ

YAZARI                              : H.BİRHAN

YAYIN YERİ                        : TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMA ŞUBE

                                             MÜDÜRLÜĞÜ-ANKARA

GENEL YAYIN NO                :106

YAYIN TARİHİ                   :1997

ANAHTAR SÖZCÜKLER      : YÜZEY AKIŞ, TOPRAK KAYBI, ÜNİVERSAL                                      

                                           TOPRAK KAYBI EŞİTLİĞİ (USLE) PARAMETRELERİ,

                                           ERODIBILITE, EROSIV YAĞIŞ, ERZURUM

 

ÖZET : Bir havzadan veya eğimli tarım alanlarından oluşabilecek toprak kayıplarını tahmin etmek için Üniversal Denklem Faktörleri eşitliği geliştirilmiştir. Bu araştırma, Erzurum yöresi doğal yağış koşulları altında kestanerenkli büyük toprak grubu üzerinde Üniversal Denklem Faktörlerini belirlemek amacıyla 1984-1996 yılları arasında yürütülmüştür. Araştırma sonucunda; R yağış erozyon indisi 26.40, K toprak erodobilite faktörü kestanerenkli toprak grubu için 0.20, C bitki amenajman faktörü nadas-buğday-mercimek münavebesi için 0.20, çok yıllık yem bitkisi korunga için 0.12 ve P toprak koruma önlemleri faktörü kontur sürüm için 0.41 olarak bulunmuştur.

 

5-ESER ADI                         : ERZİNCAN-REFAHİYE-BERBEYİN DERESİ HAVZASI

                                              YAĞIŞ KARAKTERİSTİKLERİ

YAZARI                              : N.AYKANLI

YAYIN YERİ                        : K.H.A.E. ERZURUM

GENEL YAYIN NO                 : 53

SERİ NO                              : 47

YAYIN TARİHİ                    : 1995

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : ERZİNCAN, REFAHİYE, BERBEYİN HAVZASI, YAĞIŞ

 

ÖZET :Bu raproda alanı 0,288 km2 olan Erzincan-Refahiye-Berbeyin deresi havzasında 1987-1993 su yıllarını kapsayan yağış karakteristikleri ile ilgili hidrolojik araştırma sonuçları verilmektedir. Yağışların, havza ortalama değerleri, miktar ve şiddetlerinin alansal ve zamansal dağılımı ile kar yağışları incelenmiştir.

 

6-ESER ADI                        : ERZURUM YÖRESİ DOĞAL YAĞIŞ KOŞULLARINDA        

                                            MODEL PARSELLERDE BAZI BÜYÜK TOPRAK

                                            GRUPLARININ EROZYONA KARŞI   DUYARLILIKLARI                        

YAZARI                              : H.BİRHAN          

YAYIN YERİ                        : TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMA ŞUBE

                                             MÜDÜRLÜĞÜ-ANKARA

GENEL YAYIN NO                 : 119           

YAYIN TARİHİ                    : 2001

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : ERZURUM, USLE, EROZYONA DUYARLILIK, TOPRAK     

                                            KORUMA, MODEL PARSELLER

                                                 

ÖZET Topraklar sahip oldukları fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri yanında farklı toprak kullanımları, bitki ve arazi yönetimleri altında erozyona uğrama eğilimleri faklılıklar göstermektedir.

Bu çalışma, Erzurum yöresinde işlemeli tarımın  ve mer’a hayvancılığının yaygın olarak yapıldığı dört farklı büyük toprak grubunun toprak özellikleri ile erozyon ilişkilerini tespit etmek, farklı toprak işleme şekillerinin toprak ve su kayıpları üzerine etkisini incelemek ve toprakların strüktürel dayanıklılıklarını ve aşınıma uğrama eğilimlerini çeşitli ölçütler yardımıyla ortaya koymak amacıyla doğal şartlar altında model parsellerde beş yıl (1996-2000) süre ile yürütülmüştür.

Araştırma sonuçlarına göre, bütün topraklar dispersiyon oranı, süzülme oranı ve erozyon oranına göre dayanıksız, kil oranı ve strüktür stabilite indeksine göre; kahverengi toprak dayanıklı kestanerenkli, bazaltik ve kahverengi orman toprakları erozyona karşı dayanıksız bulunmuştur. Toprak erodobilite (K) faktörüne göre; kahverengi ve kestanerenkli topraklar orta derecede aşınabilir, kahverengi orman ve bazaltik topraklar kuvvetli derecede aşınabilir topraklar grubunda yer almıştır.

Laboratuvar verilerine göre toprakların erodobilite (K) faktörleri; kahverengi (0.15), kestanerenkli (0.18), kahverengi orman (0.24) ve bazaltik için (0.25) olarak  hesaplanmıştır. Tarla denemelerine göre toprakların erodobilite (K) ve toprak koruma (P) faktörleri;  kestanerenkli (0.03), (0.34), bazaltik (0.07), (0.33), kahverengi (0.21), (0.39), kahverengi orman (0.10), (0.27) ve yağış erozyon indisi (R) 20.65 olarak tesbit edilmiştir.

Toprak işleme şekillerinden eğime dik toprak işleme yapılan parsellerdeki yüzey akış ve toprak kayıpları eğime paralel toprak işleme yapılan parsellere göre daha az olmuştur. Toprakların fiziksel özelliklerinden olan bünye ve hidrolik iletkenliğin toprakların aşınmasında ve taşınmasında daha etkili oldukları belirlenmiştir.

7- ESER ADI                       : ERZURUM - ILICA -SİNİRBAŞI DERESİ HAVZASI 

                                             YAĞIŞ VE AKIM KARAKTERİSTİKLERİ

YAZARI                             :  H. BAKIR, TCOŞKUN,  H. BİRHAN,  E.DAŞCI, A. , ÖZLÜ, M.A. ÇAKAL, Z. SEVİM, T. ÖZTAŞ

YAYIN YERİ                       : TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMA ŞUBE

                                              MÜDÜRLÜĞÜ-ANKARA

GENEL YAYIN NO               : 124          

YAYIN TARİHİ                  : 2003

ANAHTAR SÖZCÜKLER      : KAR, YAĞIŞ, HIDROLOJI, JEOISTATISTIK, CBS

                                                 

ÖZET:Bu raporda Erzurum-Ilıca-Sinirbaşı deresi havzasında (1.465 km2) 1997-2002 su yılları döneminde yağış ve 1998-2002 su yılları döneminde ise hem yağış, hem de akım verilerinin yer aldığı hidrolojik araştırma sonuçları verilmiştir. Havzada kar örtüsü durumu ve kar su eşdeğeri, derinlik ve yoğunluk ölçümleri kullanılarak elde edilmiştir. Ölçümler çeşitli yüksekliklerde kar dolapları, kar direkleri, kar tüpü ve kar yastığı gibi ekipmanlar kullanılarak yürütülmüştür. Kar yoğunluğu ve derinliği ölçümlerine Jeoistatistiksel yöntemlerden Kriging analizi uygulanarak dağılım haritaları elde edilmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak da kar yoğunluk ve derinlik modelleri oluşturulmuştur. Havzanın 1997-2002 dönemi için yıllık yağış ortalaması 322.4 mm’dir. 1998-2002 döneminde ortalama 325.0 mm yağışa karşılık ortalama101.3 mm akım oluşmuştur. DSİ, Snyder ve Mockus sentetik birim hidrograf yöntemlerine göre pik debiler ve pike erme süreleri de sırasıyla 0.384 m3/s-0.77 h, 0.302 m3/s-1.18 h, 0.396 m3/s–0.77 h olarak saptanmıştır.

 

8-ESER ADI                         :  PALANDÖKEN-KONAKLI HAVZASININ UZAKTAN ALGILAMA

                                               VE   COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ TEKNİKLERİ KULLANILARAK 

                                               KAR DAĞILIM HARİTASININ ÇIKARILMASI

YAZARI                              : A.ÖZLÜ, M.A. ÇAKAL,H. BİRHAN, TCOŞKUN,H.

                                             BAKIR,   E.DAŞCI, Z. SEVİM,

YAYIN YERİ                        :  TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ARAŞTIRMA ŞUBE

                                               MÜDÜRLÜĞÜ-ANKARA

GENEL YAYIN NO                 : 124          

YAYIN TARİHİ                    : 2003

ANAHTAR SÖZCÜKLER        :  CBS, UA. ERS-2, KAR DERINLIK, KAR YOĞUNLUK,

                                              KAR-SU POTANSIYELI,

ÖZET:Palandöken-Konaklı havzasının 28 Şubat 2001 tarihinde alınan ERS-2 uydu görüntüsü kullanılarak havzanın kar yükü ve oluşabilecek kar su potansiyeli araştırılmıştır. Noktasal olarak klasik yöntemlerle kar derinlik-yoğunluk ölçümleri havzanın doğu, batı ve kuzey bakılarında %5-15, %15-25, %25-35 >%35 ve düz alanlarda %0-5 yapılmış olup, ölçülen kar derinlik-yoğunluk değerlerine karşılık gelen yansıma değerleri ise uydu görüntüsünden tespit edilmiştir. İncelenen parametreler arasında yapılan istatistiksel analizler sonucuna göre kar derinliği ile yansıma arasında (r = -0.42**) ve kar derinliği ile yoğunluk arasında (r = 0.25 **) çok önemli negatif ve pozitif ilişkiler bulunmuştur. 28 Şubat 2001 tarihinde yapılan ölçümlerin ışığı altında Palandöken-Konaklı havzasındaki mevcut karın erimesi halinde oluşabilecek muhtemel su potansiyeli miktarı 187 505 585,8m3 olarak tespit edilmiştir.

 

9-ESER ADI                         :  ERZURUM YÖRESİNDEKİ MERA SINIFLARININ 

                                              SPEKTRAL  KARAKTERİZASYONUNUN  BELİRLENMESİ

YAZARI                              :  M. A. ÇAKAL, H BİRHAN, A. ÖZLÜ,  T. COŞKUN   

YAYIN YERİ                        : TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ERZURUM  

                                               ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

GENEL YAYIN NO                 : TAGEM-BB-2010\ 100

YAYIN TARİHİ                    :  2008

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : HYPERSPECTRAL, SPECTRAL IMZA, MERA,      

                                            UZAKTAN ALGILAMA, RADYOMETRE, HYPERION, YANSIMA ORANI

      

ÖZET Her cismin kendine ait gelen enerjiyi yansıtmasıyla ilgili olarak bir davranış şekli vardır. Bu davranış şekli çoğu zaman cisimlerin ayırt edici karakterize özelliğidir. Bu özellik o cismin spektral imzası olarak bilinir. Mera kalite sınıflarının da kendine ait bu davranışını tespit etmek amacıyla bu çalışma yapılmıştır.

Çalışmada öncelikle çalışma alanının çeşitli lokasyonlarından her bir mera kalite sınıfına ait mera ölçümleri yapılmıştır. Tekerlekli nokta yöntemiyle yapılan mera ölçümleri değerlendirmeye alınarak meraların kalite sınıfları tespit edilmiştir. Koordinatlı olarak yapılan mera ölçümleri ile aynı anda her bir mera sınıfının radyometrik ölçümleri de yapılmıştır.

Mera kalite sınıflarına ait radyometre ölçümleri gerekli hesaplamalar ve dönüşümlerden geçirildikten sonra her bir mera kalite sınıfına ait imzalar elde edilmiştir. Mera kalite sınıfları EO1-Hyperion uydu verilerinde de analiz edilerek imzaları çıkarılmış ve değerlendirilmiştir.

Hyperion verilerinden elde edilen spektral imzalarda profile analiz yapılmıştır. Elde edilen sonuçlarda mera kalite sınıfları arasındaki fark çok önemli bulunmuş, mera kalite sınıfı tekerrürleri arasındaki fark önemli bulunmamıştır.

Radyometrik ölçümler sonucu elde edilen sonuçlara göre kendi aralarında en fazla benzer bulunan mera kalite sınıfı çok iyi mera (%84,5) çıkmıştır. Bunu sırasıyla zayıf mera  (%83,96), orta mera (%83,31), iyi mera (%78,81) ve çıplak alanlar  (%69,2) takip etmiştir.

 

10-ESER ADI                        : BAZI TOPRAK ÖZELLİKLERİNİN VE EROZYONA   

                                               DUYARLILIK SEVİYELERİNİN SPEKTRAL

                                              KARAKTERİZASYONUNUN BELİRLENMESİ                             

YAZARI                               :  M. A. ÇAKAL

YAYIN YERİ                         : TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ERZURUM ARAŞTIRMA ENST.

GENEL YAYIN NO                  : TAGEM-BB-2010\ 101

YAYIN TARİHİ                     : 2009

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : UZAKTAN ALGILAMA, SPEKTRAL, TOPRAK,

                                             RADYOMETRE,SPEKTRAL IMZA, TEKSTÜR,   

                                             TOPRAK RENGI, ORGANIK MADDE

                                     

ÖZET :Toprak; organik madde, hava, su ve minerallerin değişik seviyelerinden oluşan bir karışımdır. Toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri spektral karakterizasyonunda çok önemli bir rol oynamaktadır. Toprağa ait yansıma oranları toprağı oluşturan bileşenlerin yansıma ve soğurma (absorbsiyon) özelliklerine bağlı olarak oluşur. Bu çalışmada renk, organik madde ve tekstürle bu özelliklerin spektral yansımaları arasındaki ilişkinin tanımlanması amaçlanmıştır. Bu çalışma için Erzurum iline rastgele dağılmış 314 adet örnek alınmıştır.

Laboratuar şartlarındaki spektral veriler LI-1800–10 CEP559 (320–1100 nm) model spektroradyometre kullanılarak elde edilmiştir. Arazi şartlarındaki veriler ise EO1-Hyperion uydusundan sağlanmıştır. Toprak özelliklerine ait spektral imzaların benzerlik analizi için Öklit Mesafe (Euclidean Distance) ölçüm metodu kullanılmıştır.

Spektral analiz sonuçları organik madde miktarı arttıkça yansıma oranının düştüğünü göstermektedir. Killi tekstür 935 nm de seçilebilir bir spektral derinlik ortaya koymaktadır. Toprak rengi ise 400–700 nm de en yüksek spektral benzerliğe sahiptir.

Çalışma sonuçları bir bütün olarak değerlendirilirse VNIR ve SWIR dalga boyu aralıklarında ki yansıma oranları toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerini tanımlamada ve sınıflandırmada, hızlı ve ucuz bir araç olarak kullanılabilir.  Ancak arazi çalışmalarına yönelik yeni modellerin geliştirilmesi toprağa ait özelliklerin tanımlanmasında ve sınıflandırılmasında ki eksiklikleri giderecektir.

ESER ADI                          : ERZURUM - ILICA- SİNİRBAŞI DERESİ HAVZASI YAĞIŞ VE AKIM KARAKTERİSTİKLERİ  (ARA RAPOR 1997-2007 )

YAZARI                            :  H. BAKIR, TCOŞKUN,  H. BİRHAN,  E.DAŞCI, A.   ÖZLÜ, M.A. ÇAKAL, T. ÖZTAŞ

YAYIN YERİ                      : TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ERZURUM  ARAŞTIRMA ENST.

                                                ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

GENEL YAYIN NO              :    TAGEM-BB-2010\ 102

YAYIN TARİHİ                 : 2009

ANAHTAR SÖZCÜKLER     :  KAR, YAĞIŞ, HIDROLOJI, JEOISTATISTIK

 

ÖZET:Bu raporda Erzurum-Ilıca-Sinirbaşı deresi havzasında (1.465 km2) 1997-2007 su yılları döneminde yağış ve 1998-2007 su yılları döneminde ise hem yağış, hem de akım verilerinin yer aldığı hidrolojik araştırma sonuçları verilmiştir.

Bu çalışma ile önemli miktarlarda kar yağışı görülen Erzurum-Ilıca-Sinirbaşı deresi havzasında 1998-2007 su yıllarındaki yağış ve akış karakteristikleri belirlenmiştir. Kar örtüsü durumu, en fazla kar derinliği ile yükselti ve kar yoğunlukları arasındaki üçlü ilişkiler araştırılmış, kar su eşdeğer miktarlarının çıkarılmasına çalışılmıştır. Ölçümler çeşitli yüksekliklerde kar dolapları, kar direkleri, kar tüpü ve kar yastığı gibi ekipmanlar kullanılarak yürütülmüştür.

Kar yoğunluğu ve derinliği ölçümlerine Jeoistatistiksel yöntemlerden Kriging analizi uygulanarak dağılım haritaları elde edilmiş ve topoğrafik değişimlerle kalibrasyonu sağlanmaya çalışılmıştır. Havzanın 1997-2007 dönemi için yıllık yağış ortalaması 382.74 mm’dir. 1998-2002 döneminde ortalama 384.04 mm yağışa karşılık ortalama 96.63 mm akım oluşmuştur.

DSİ, Snyder ve Mockus sentetik birim hidrograf yöntemlerine göre pik debiler ve pike erme süreleri de sırasıyla 0.384 m3/s-0.77 h, 0.302 m3/s-1.18 h, 0.396 m3/s–0.77 h olarak saptanmıştır.

 

12-ESER ADI                        : ERZURUM- SİNİRBAŞI HAVZASINDA BAZI

                                              KAR   ERİME MODELLERİNİN UYGULANMA

                                              OLANAKLARININ ARAŞTIRILMASI

YAZARI                               : A.ÖZLÜ,  M.A. ÇAKAL,H. BAKIR, TCOŞKUN,  H. BİRHAN, 

YAYIN YERİ                         :  TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ERZURUM  

                                                ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ

GENEL YAYIN NO                 :  TAGEM-BB-2011\ 114

YAYIN TARİHİ                    :  2011

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : KAR ERIME, ENERJI KÜTLE DENGE MODELI,

                                           ALBEDO, ISI ENERJI

 

ÖZET : Bu araştırma, 2007-2010 yılları arasında Sinirbaşı havzasının kar birikim ve erime dönemleri boyunca meteorolojik ve radyasyon verilerini girdi olarak kullanan UEB modelinin bölge şartlarına uygunluğunun test dilmesi ve havza kar örtüsünün erime zaman ve süresinin tahmin edilmesi amacıyla yürütülmüştür Araştırma havzasının kar birikim ve erime dönemini de içine alan meteorolojik verilerden ortalama hava sıcaklığı 0,12oC ile -7,95oC, kar yüzey sıcaklığı -3,05oC ile -12,65oC, albedo değeri 0,52-0,87, rüzgar hızı 2,71 -2,82 m/s, kar yoğunluğu 218,60-313,59 kg/m3, nispi nem %90,78-84,57, atmosferik basınç 794,87-797,48 mb  arasında değiştiği saptanmıştır.Araştırmanın yürütüldüğü dönemde, meteoroloji istasyonundan alınan üç yıllık veri incelendiğinde kar yüzeyinin albedosundaki artış, hava ve kar yüzey sıcaklıklarının düşüşüyle paralellik gösterdiği, iç enerjideki değişimin ise üç yıl boyunca farklı zamanlarda meydana geldiği tespit edilmiştir. Her üç yılın modellenmesinden elde edilen erime zamanları havzanın akım verileriyle karşılaştırıldığında paralellik gösterdiği belirlenmiştir.

Erime için gerekli olan günlük ortalama ısı değerleri 2007-2008 yıl için 176,23 W/m2, 2008-2009 yılı için 271,43 W/m2 ve 2009-2010 yılı için 241,85 W/m2 hesaplanmıştır. Bu durumun erime hızıyla ilişkili olduğu, kar örtüsünün tamamen erimesi için ilk yıl yaklaşık 4 gün, ikinci yıl yaklaşık bir gün, üçüncü yıl yaklaşık 3 gün sürdüğü gözlemlenmiştir.

 

13-ESER ADI                        : ERZURUMYÖRESİ   MERA ALANLARINDA FARKLI

                                               ISLAH  METODLARININ  TOPRAK VE SU KAYIPLARINA    

                                               ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

YAZARI                               : T.COŞKUN, H. BİRHAN, H. BAKIR, N.Z.YILDIRIM, B.       

                                               ÇOMAKLI, M. DAŞCI

YAYIN YERİ                         : TOPRAK VE SU KAYNAKLARI ERZURUM  ARAŞTIRMA ENST.

GENEL YAYIN NO                  : TAGEM-BB-2011\ 115

YAYIN TARİHİ                     : 2011

ANAHTAR SÖZCÜKLER        : MERA, EROZYON, MERA ISLAHI, TOPRAK VE SU KAYIPLARI 

                                               

ÖZET Mera ıslah metotlarının erozyonu önlemeye yönelik ve mera otu kalite ve kantitesine etkilerini araştırmayı amaçlayan bu çalışma, Erzurum ili doğal mera alanında yürütülmüştür. Araştırmada üç farklı ıslah metodu ( Üstten tohumlama, gübreleme, suni mera oluşturma) ve doğal mera (şahit) olmak üzere iki farklı ana konu (otlatmaya kapalı ve açık) üzerinde denenmiştir. Çalışmada tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme deseni kullanılmıştır. Suni mera ve üstten tohumlama yapılan parsellerde yöreye adapte olmuş türlerden  yonca (Medicago sativa, otlak ayrığı (Agropyron cristatum), kılçıksız brom (Bromus inermis) kullanılmıştır.Toprak ve su kayıplarını ölçmek için ise her parsel önüne ölçüm sistemi oluşturulmuştur.

Çalışma 2005-2009 yılları arasında olmak üzere dört yıl sürmüştür.Elde edilen bulgulara göre ıslah metotları  meralarda erozyonu önleme açısından çok önemli neticeler vermiştir.Çalışmada ana konulardan otlatmaya kapalı kısım diğer ana konu olan otlatmaya açık kısma göre hem erozyonu önleme hem de mera kalite ve kantitesini artırma bakımından %50 civarında avantajlı bir uygulama olduğu tespit edilmiştir. Alt konulardan gübre uygulanan parseller erozyonu önleme, mera kalite ve kantitesini artırmak açısından en iyi sonucu  vermiştir. Suni mera oluşturmak ise mera kalitesine olumlu etki yaparken ot verimini  azaltmış aynı zamanda erozyonu da artırmıştır.



Devam Eden Projeler



1-Erzurum-Aziziye-Sinirbaşı Deresi Havzasında Yağışların Araştırılması

2-Erzurum Yöresi Meralarında Bazı Su Hasadı Yöntemlerinin Nem Muhafazası ve Vejatasyonu Üzerine Etkilerinin Araştırılması

3-Kar Örtüsünün Toprak Nem ve Sıcaklık Profili ile Toprak Kayıpları Üzerine Etkileri




''